drogowy duch · stara piątka — DK5
Gościniec „Gawra” w Izbicach — niedźwiedzia gawra, która zasnęła przy starej „piątce”
zajazd · martwy
Przy dawnej drodze krajowej nr 5, na osi Poznań–Wrocław, stał gościniec o nazwie zaczerpniętej ze świata niedźwiedzia — tego samego, który widnieje w herbie pobliskiego Rawicza. „Gawra” w Izbicach należała do serii stylowych zajazdów z początku lat 70. Dziś to wypatroszona ruina przy bocznej już drodze, z której ruch tranzytowy dawno ściągnęła ekspresowa S5.
Co to było
„Gawra” była jednym z „gościńców wielkopolskich” — sieci stylizowanych zajazdów stawianych na początku lat 70. według typowego projektu architektów Jana Kopydłowskiego i Jerzego Buszkiewicza. Budowano je z kamienia, cegły i drewna, kryto strzechą lub gontem, tak by nawiązywały do dawnych zajazdów przy trakcie, a nazwy czerpano z polszczyzny doby staropolskiej. Według Wikipedii powstało ich łącznie 37 (lokalne źródła, m.in. fotopolska.eu, dodają, że 33 stanęły w Wielkopolsce). Nazwa izbickiego obiektu nie jest przypadkowa: „gawra” to zimowe legowisko niedźwiedzia, a niedźwiedź — z panną na grzbiecie — widnieje w herbie pobliskiego Rawicza. Zajazd stanął w Izbicach przy ruchliwej wówczas drodze krajowej nr 5 łączącej Poznań z Wrocławiem. Według opisów miał dużą restaurację na parterze i 23 miejsca noclegowe w pokojach 2- i 3-osobowych na piętrze. Lokalne źródło (fotopolska.eu) podaje, że był jednym z trzech obiektów, które miały być wizytówką nowo utworzonego województwa.
Złote lata
Lata 70., 80. i początek 90. to czas świetności „Gawry”. Leżała przy głównej drodze z Poznania do Wrocławia, więc zatrzymywali się tu kierowcy z trasy, a do restauracji ściągała okolica. Mieszkańcy Rawicza i okolicznych wsi do dziś wspominają zajazd jako miejsce wesel, komunii i przyjęć okolicznościowych. Kuchnia miała swoje znaki firmowe: golonkę w piwie i efektowne płonące lody. Przez kilkanaście lat była to po prostu jedna z tych przydrożnych instytucji, którą znało się i z trasy, i z rodzinnych uroczystości.
Jak umarło
Na losie „Gawry” zaważyła geografia ruchu. Stała przy drodze krajowej nr 5 — głównej osi Poznań–Wrocław — i z tego ruchu żyła. 15 września 2014 roku oddano do użytku ekspresową S5 na odcinku Kaczkowo–Korzeńsko, czyli obwodnicę Rawicza i Bojanowa. Tranzyt zszedł na nową trasę, a stara „piątka” przez Izbice została zdegradowana do drogi wojewódzkiej nr 309. Trzeba jednak uczciwie zaznaczyć, że jako lokal „Gawra” podupadła już wcześniej — według lokalnych przekazów była nieczynna od lat przed otwarciem obwodnicy, a S5 raczej przypieczętowała koniec epoki ruchu na starej drodze, niż samodzielnie „zabiła” zajazd. Dokładna data zamknięcia lokalu nie jest w źródłach potwierdzona. W 2016 roku, w związku z nieuregulowaną sytuacją nieruchomości, gmina Rawicz rozważała jej przejęcie (mowa była o kwocie ok. 146 tys. zł), ostatecznie jednak obiekt na licytacji komorniczej kupili mieszkańcy jednej z podrawickich wsi.
Dziś
Z restauracji i hotelu zostały właściwie same mury. Wnętrze jest zdewastowane, a teren wokół zarasta chwastami. Obiekt stał się celem urbexowych wypraw i filmów z opuszczonych miejsc — w bazie Desolate Zone figuruje z wysoką oceną atrakcyjności, średnią ok. 4/5 i kilkoma tysiącami wyświetleń. Nowi właściciele deklarowali, że mają pomysł na zagospodarowanie dawnego gościńca, ale najpierw muszą doprowadzić przyłącza prądu i wody — na razie ruina czeka, czy niedźwiedzia gawra jeszcze kiedyś się obudzi.
Kalendarium
- początek lat 70. — Budowa zajazdu „Gawra” w Izbicach przy drodze krajowej nr 5 jako jednego z „gościńców wielkopolskich” (fotopolska.eu podaje rok 1974, ale data bywa kwestionowana — Wikipedia mówi ogólnie o początku lat 70.).
- lata 70.–pocz. 90. — Okres świetności: wesela, komunie, golonka w piwie i płonące lody; ruch na trasie Poznań–Wrocław.
- 15.09.2014 — Otwarcie ekspresowej S5 na odcinku Kaczkowo–Korzeńsko (obwodnica Rawicza i Bojanowa); tranzyt schodzi ze starej DK5, która staje się DW309.
- 2016 — Gmina Rawicz rozważa przejęcie nieruchomości (ok. 146 tys. zł); ostatecznie na licytacji komorniczej kupują ją mieszkańcy jednej z podrawickich wsi.
Ciekawostki
- Nazwa „Gawra” odwołuje się do zimowego legowiska niedźwiedzia — a niedźwiedź (z panną na grzbiecie) jest godłem herbowym pobliskiego Rawicza; ten związek wskazuje wprost Wikipedia.
- Według opisów zajazd miał dużą restaurację na parterze i 23 miejsca noclegowe w pokojach 2- i 3-osobowych na piętrze.
- Lokalne źródło (fotopolska.eu) podaje, że był jednym z trzech obiektów mających być wizytówką nowo utworzonego województwa.
- Kulinarne specjalności, które wspominają mieszkańcy: golonka w piwie i płonące lody.
- Należał do sieci 37 „gościńców wielkopolskich” projektu Jana Kopydłowskiego i Jerzego Buszkiewicza (z czego — wg lokalnych źródeł — 33 stanęły w Wielkopolsce).
- Stara DK5 przez Izbice po otwarciu obwodnicy S5 została zdegradowana do drogi wojewódzkiej nr 309.
Dziś
Opuszczona ruina — z restauracji i hotelu zostały głównie mury, wnętrze zdewastowane, teren zarośnięty; popularny cel urbexu. Nieruchomość należy do prywatnych właścicieli (mieszkańców podrawickiej wsi), którzy deklarowali plany zagospodarowania zależne od doprowadzenia mediów.
Gdzie to jest
Klasyczny przydrożny gościniec-zajazd z noclegami przy ruchliwej DK5 Poznań–Wrocław (przydrożność 22), a ruch tranzytowy ściągnęła nowa S5 (sprawczość 18 — mocno prawdopodobne, choć artykuł nie cytuje wprost twardych danych ruchu przed/po). Dziś wypatroszona ruina (opuszczenie 18). Własna nazwa z anegdotą o niedźwiedziej gawrze i herbie Rawicza plus przynależność do kultowej serii gościńców wielkopolskich (kultowość 15). Uźródłowiony artykuł z Wikipedią, rawicz24, fotopolska i policyjnym info o S5, jest dobre archiwalne zdjęcie obiektu (udokumentowanie 9). Tylko zdjęcie [0] pokazuje sam obiekt — nadaje się na hero; [1] to S5, [2] i [3] to widoki lotnicze miejscowości, wszystkie odrzucone.
Skala 0–100 wg kryteriów Duch-Score.
Źródła
Rzetelność źródeł: med. Treść powstała z researchu sieciowego z fact-checkiem; fakty niepotwierdzone są w tekście oznaczone.