Świat, który ominęła autostrada
Do niedawna wszystko, co jechało przez Polskę, przeciskało się środkiem miasteczek: TIR-y nocujące pod zajazdami, kolejki do dystrybutorów CPN, schabowy o trzeciej nad ranem. Potem — zjazd po zjeździe — ruch przejęły autostrady. Stare krajówki zostały tam, gdzie były, z całą infrastrukturą świata, któremu nagle odjechali klienci. Zapisujemy ten świat, zanim zniknie do końca: drogę po drodze, zajazd po zajeździe.
Historie z pobocza
-
✦ 93/100Zajazd „Eden” w Napierkach
Legendarny przydrożny zajazd na starej „siódemce” pod Nidzicą, rozpoznawalny po trzech niebieskich dachach. Gdy ekspresowa S7 odcięła tranzyt, „Eden” zgasł — a potem dwukrotnie spłonął.
-
✦ 92/100McDonald's i stacja w Kargał-Lesie
Stacja Circle K z McDonaldem i parkingiem TIR przy gierkówce. Zamknięta w 2019 r. wraz z budową A1 — dziś ogołocony szkielet, „McDonald's jak z horroru”.
-
✦ 88/100Zajazd „Europa”
Wielki kompleks przydrożny z lat 90. przy starej dwójce między Koninem a Kołem: hotel, restauracja na bankiety i monitorowany parking rzędu 500 ciężarówek. Gdy A2 zdjęła ruch, „Europa” gasła równolegle z sąsiednim Zerwikapturem.
-
✦ 87/100Zajazd „O’Kay”
Leśny zajazd (restauracja, noclegi, sklep całodobowy) przy starej DK7 w Baraku k. Szydłowca. Opustoszał po przeniesieniu ruchu na S7.
-
✦ 87/100Hotel „Podgrodzie” w Sulechowie
Okrągły w rzucie hotel-zajazd z 1980 r. na tranzytowym wlocie do Sulechowa. Gdy S3 przejęła ruch, obiekt dogorywał i ok. 2018 r. opustoszał.
-
✦ 87/100Bar-widmo pod Lipnem
Bar dla TIR-owców na dawnej „piątce”, słynący z tanich obiadów. Gdy tranzyt Leszno–Poznań przejęła S5, zgasł — dziś pustostan.
-
✦ 87/100Zajazd „Krywań” w Słostowicach
Drewniany „góralski” zajazd — landmark gierkówki pod Radomskiem. Spłonął doszczętnie w 2016 r.; ruch i tak odjechał na A1.
-
✦ 83/100Dawna stacja CPN w Nowych Zdunach
Zachowana dawna stacja CPN przy starej „dwójce”, z oryginalnymi dystrybutorami Adast pod wiatą. Zgasła, gdy tranzyt Warszawa–Poznań przejęła A2.
-
✦ 82/100Gościniec „Gawra”
Gościniec „Gawra” w Izbicach k. Rawicza (ok. 1974), wizytówka woj. leszczyńskiego przy starej DK5; dziś nieczynny.
-
✦ 82/100Restauracja „Odlot” w samolocie Ił-18
Przy gierkówce pod Częstochową stał radziecki Ił-18, a w nim restauracja „Odlot”. Gdy A1 przejęła ruch, samolot sprzedano i pocięto na złom.
-
✦ 82/100Statek „Koga” pod Płońskiem
Restauracja urządzona w żaglowcu (kodze) przy siódemce pod Płońskiem. Rozebrana na przełomie 2019/2020, gdy jej miejsce zajęła ekspresowa S7.
-
✦ 81/100Restauracja-motel „Tokaj”
Węgierska restauracja z motelem w Pawłowie k. Olsztynka przy DK7 (od 1995). Obwodnica, a potem S7 odcięły ruch; dziś rozkradziona ruina z zapadającym się dachem.
-
✦ 79/100Karczma „Wygodna Izba”
Rodzinna karczma z motelem w Wygodzie k. Piotrkowa, czynna 24 h przy dawnej gierkówce (DK1). Zamknięta w 2019, gdy budowa A1 zlikwidowała zjazd i odcięła dostęp; właściciel ogłosił upadłość.
-
✦ 79/100Hotel Atlantic w Nowych Bielicach
Czterogwiazdkowy hotel z basenem i największą dyskoteką regionu — lokalne „Las Vegas” przy starej szóstce. Padł finansowo ok. 2011 r.; potem tranzyt zabrała obwodnica S6.
-
✦ 78/100Zajazd u Marka / Motel 24h
Zajazd z motelem (1974, 23 pokoje) w Trzebiszewie przy dawnej DK3 (E65) Szczecin–Gorzów. Opuszczony po zdjęciu ruchu tranzytowego.
-
✦ 78/100Stacja „Pawoj” (ruina)
Zrujnowana stacja paliw „Pawoj” w Kolonii Zawada k. Tomaszowa Maz. przy korytarzu DK8; w OSM jako historic=ruins.
-
✦ 78/100Zajazd i stacja w Godzieszowie
Zajazd ze stacją paliw dla TIR-ów przy starej „czwórce”. Umarł po otwarciu A4 z węzłem Godzieszów w 2009 r. — funkcję przejął nowy Autoport.
- zajazd✦ 77/100
Gościniec „Zerwikaptur”
Duży przydrożny gościniec z lat 70. (Dąbrowice Stare 49, gm. Kościelec) w stylu starej karczmy. Po otwarciu A2 ruch na starej dwójce spadł kilkukrotnie; zajazd zamknięty (działalność w CEIDG wykreślona).
-
✦ 77/100Gościniec „Stary Koń”
Legendarny gościniec w Brzeźnie (gm. Krzymów), czynny od 1974, zamknięty w 2018 — karmił m.in. pielgrzymów do Lichenia. Stoi przy DK92 (dawna DK2) i niszczeje po przejęciu ruchu przez A2.
-
✦ 77/100Zajazd „Niedźwiednik” pod Opolem
„Najsłynniejszy zajazd Opolszczyzny” z lat 70. przy wylocie na Strzelce. Dwa pożary i odpływ ruchu na A4 zostawiły po nim ruinę i złomowisko.
-
✦ 76/100Gościniec „Otwarte Wrota”
Gościniec wielkopolski (Sępolno, gm. Miedzichowo) z 1975 przy dawnej DK2 na zachód od Poznania; nagradzany, wygaszony wraz z tranzytem przeniesionym na A2.
-
✦ 74/100Zajazd „Pod Kaczorem”
Słynny z pieczonej kaczki zajazd/motel w Piotrowie Pierwszym (1974) przy starej DK5 Poznań–Wrocław. Zamknięty 2015, spłonął łącznik, rozszabrowany — kultowy cel urbexu. Po S5 dawna DK5 to droga lokalna.
-
✦ 74/100Stacja paliw, Glinojeck
Duża stacja przy dawnym węźle DK7/DK60 w Glinojecku — kultowy punkt na trasie nad morze; podupadła po przebudowie siódemki do S7.
-
✦ 68/100Gościniec „U Kmiecia”
Modernistyczny gościniec wielkopolski w Wilcznej (gm. Słupca) przy DK92 (stara dwójka). Restauracja/zajazd nieczynny po przejęciu ruchu przez A2.
-
✦ 67/100Gościniec „Podbipięta”
Gościniec „Podbipięta” w Iwnie (gm. Kostrzyn) przy dawnej DK2 na wschód od Poznania; z sieci gościńców wielkopolskich, dziś nieczynny.
-
✦ 65/100Hotel-karczma „Czardasz”
Drewniano-kamienna hotel-karczma przy ul. Częstochowskiej w Koziegłowach, na wewnątrzmiejskim przebiegu gierkówki (DK1); ulica zdegradowana po A1, obiekt podupada.
-
✦ 62/100Opuszczony zajazd, Kutno-Sklęczki
Opuszczony zajazd/restauracja przy ul. Sklęczkowskiej (DK92, dawna DK2) na wschodnim wylocie Kutna; ruina, rozkradziony, ~17 m od jezdni.
- inne✦ 62/100
Kompleks przydrożny pod Rzepinem
Opuszczony kompleks (warsztat, kantor, restauracja, parking TIR) przy DK92 (stara dwójka) na wschód od Rzepina.
-
✦ 61/100Gościniec „Rzepicha”
Zajazd „Rzepicha” w Promnie-Stacji przy dawnej DK5 (dziś DW194), jeden z gościńców wielkopolskich; nieczynny.
- bar✦ 59/100
Leśny bar „GRILL”
Leśna chata z wielkim napisem „GRILL” przy dawnej DK1 (gierkówce) k. Siedlca Dużego; relikt przydrożnej gastronomii, podupadły po spadku ruchu (A1).
-
✦ 59/100Stacja paliw, Koszwały
Stacja (Orlen) na dawnej DK7 przez Koszwały k. Gdańska; ruch zdjęła S7 (obwodnica Gdańska).
-
✦ 53/100Opuszczony zajazd/hotel, Gaj
Opuszczony, niedokończony kompleks typu zajazd/hotel w Gaju (gm. Zabrodzie) przy DK8 Warszawa–Białystok.
- stacja✦ 34/100
Opuszczona stacja, Wysokie
Opuszczona stacja paliw w Wysokiem k. Międzyrzeca Podlaskiego przy korytarzu DK2 (odcinek wschodni jeszcze bez autostrady); w OSM abandoned:amenity=fuel.
- stacja✦ 32/100
Opuszczona stacja paliw, Jordanów Śl.
Opuszczona stacja (d. Orlen) w Jordanowie Śląskim przy historycznej osi DK8 (Wrocław–Kłodzko); w OSM abandoned:amenity=fuel.
Mapa ocalałych dróg
Drogi
-
stara dwójka — DK2/DK92 ★ Świecko–Poznań–Warszawa–Terespol -
stara siódemka — DK7 ★ Gdańsk–Warszawa–Kraków -
stara jedynka — DK1/DK91 Gdańsk–Łódź–Cieszyn -
stara trójka — DK3 Świnoujście–Szczecin–Legnica–Lubawka -
stara czwórka — DK4/DK94 Zgorzelec–Kraków–Korczowa -
stara piątka — DK5 Świecie–Poznań–Wrocław -
stara szóstka — DK6 Kołbaskowo–Koszalin–Gdańsk -
stara ósemka — DK8 Kudowa–Wrocław–Warszawa–Suwałki